Sinds mijn zesde jaar ben ik bezig met muziek. Blokfluit, fagot en op mijn 13e contrabas. Daarna de conservatoria in Rotterdam en Den Haag met schoolmuziek en contrabas, maar ook zingen, arrangeren en dirigeren. Master gehaald voor contrabas. Al tijdens mijn studie heb ik in 10 Nederlandse professionele symfonieorkesten en ensembles gespeeld, ook veel jazz gespeeld met goede muzikanten. Daarnaast ben ik cello gaan studeren. Twee lage instrumenten naast elkaar, inspirened! Vanaf mijn 28ste heb full time baan als contrabassist gekregen in PhilZuid/Het Brabants Orkest. Totaal een beroepsloopbaan van 45 jaar, waarvan 38 jaar in vaste dienst.

Na mijn pensionering ben ik gaan lesgeven. Op basisscholen, middelbare scholen, muziekscholen en privé. Ik speel nog regelmatig in kamerorkesten mee en maak arrangementen voor zangers en strijkers. Met apps als Sibelius, MuseScore en Dorico. 

Muziek was mijn eerste liefde, die liefde ben ik nooit vergeten. Mijn kennis en ervaring wil ik graag delen met anderen.

Contrabasles klassiek en jazz

Beginners
Over het bespelen van de contrabas wordt door veel mensen lacherig gedaan. 'Ik speel de bas', haha...

Wie echter de contrabaspartij van pakweg een Beethovensymfonie wil spelen, realiseert zich al snel dat een serieuze en lange studie nodig is om al die noten zuiver en ritmisch te realiseren. Contrabas is net zo moeilijk als andere strijkinstrumenten, zelfs moeilijker in dezelfde partij. Soms moet de arme bassist namelijk dezelfde moeilijke loopjes spelen als de violen, terwijl het instrument wel drie tot vier keer zo groot is. Studeren dus...

Beginners
Voor beginnende bassisten is de juiste houding erg belangrijk, anders liggen fysieke klachten snel op de loer. Daarbij is er een verschil tussen zittend of staand spelen.

De meeste klassieke bassisten zitten het liefst op een hoge kruk. Zitten is een gevaar voor de ruggengraat, maar met een juiste zithouding en een ergonomische contrabaskruk is schade prima te vermijden.

Jazz bassisten staan meestal. Dat heeft voordelen voor armen en ruggengraat, maar is moeilijker wegens de balans en vermoeiender omdat je steeds staat.

Ook veel klassieke bassisten staan graag, zeker in kleinere bezettingen als een kamerorkest. Sommige jazz bassisten zitten ook. Het is een persoonlijke keuze.

Wennen
Voor alle technieken geldt, dat de benodigde spieren eerst moeten wennen. Dus kort beginnen en de speeltijd geleidelijk opvoeren. Net als bij hardlopen.

Het indrukken van een lage contrabas-snaar is voor een ongeoefende speler een zware en aanvankelijk vrij pijnlijke aangelegenheid. Na enige weken vormt zich geleidelijk eelt op de vingers en wennen de vingerspieren aan de geconcentreerde druk. Voor plukken met de rechterhand geldt hetzelfde, eerst moet er eelt worden gevormd, anders heb je snel blaren. Bij het strijken met de strijkstok moeten de spieren geleidelijk wennen aan de eenzijdige beweging.

Flageoletten
Om bovenstaande problemen te vermijden, start ik bij beginnende bassisten op open snaren en flageoletten, waarbij de snaar niet wordt ingedrukt. Daarna volgen noten in de hogere posities op 1/3 van de hals, daarna pas de noten in de halve, 1e, 2e en 3e positie, die grotere kracht vereisen.

Stemmen
Het stemmen van de contrabas is erg belangrijk, juist omdat bassisten veel open snaren gebruiken.

Stemmen kan door middel van een app op de smartphone, waarbij nauwkeurig zichbaar wordt of de snaar met worden aangedraaid of losgedraaid.

Akoestisch stemmen gebeurt in flageoletten, waarbij de toon A op de D-snaar wordt vergeleken met het voorbeeld van een ander instrument, bijvoorbeeld de piano. Op het gehoor worden daarna de andere snaren gestemd. Dit vereist meer ervaring, maar werkt al eeuwen.

Methode
Er zijn veel lesboeken voor contrabas, maar vrijwel iedere methode heeft voor- en nadelen. Voor bassisten is het vooral belangrijk om zo zuiver mogelijk te leren spelen, best heel lastig. Daarom is het belangrijk om te beginnen met toonladders en akkoorden.

Voor de klassieke bassist volgen daarna etudes, solostukken en orkestpartijen. Daarbij wordt rekening gehouden met de voorkeur en smaak van de leerling.

Voor jazz bassisten zijn ook veel uitgeschreven partijen beschikbaar. Vaak zijn deze een combinatie van noten en akkoorden. Daarnaast moet een jazz bassist ook pure akkoordschema's kunnen uitwerken in samenwerking met de rest van de ritmesectie zoals drums, piano en gitaar. In veel jazz combinaties krijgt de bassist regelmatig een eigen solo. Hij moet dus kunnen improviseren op basis van akkoordschema's. 

Streektechnieken
Met gevorderde bassisten werk ik aan zaken als intonatie, ritmische precisie, toonvorming, geavanceerde streek- of pluktechnieken en interpretatie. Vingerzettingen zijn belangrijk, maar vaak persoonlijk. In de grote basgroep van een symfonieorkest is het vaak beter om de variaties te spreiden. Een jazzbassist heeft uiteraard volledige vrijheid.